Waar we aan het begin van de zomer voor vreesden, is uiteindelijk werkelijkheid geworden. In plaats van te verbeteren, is de geopolitieke situatie opnieuw verslechterd, wat steeds meer druk zet op grondstoffenprijzen en financiële voorwaarden, en daarmee op de economische activiteit. Coface heeft daarom 3 landen afgewaardeerd en 4 landen opgewaardeerd, en 20 wijzigingen aangebracht in sectorbeoordelingen (12 afwaarderingen en 8 opwaarderingen).
Kerncijfers
- 0,5 procentpunt: geschatte kost van het conflict in het Midden-Oosten voor de wereldwijde groei in 2026 en 2027
- $100 per vat: drempel voor de olieprijs die in september werd overschreden
- 2.6%: Coface-groeiprognose voor 2027 (tegenover 2,5% in 2026)
De wereldeconomie onder druk van inflatoire spanningen
De geopolitieke situatie is tijdens de zomer aanzienlijk verslechterd. Hernieuwde vijandelijkheden tussen Iran en de VS en de escalatie van het conflict tussen Oekraïne en Rusland hebben de toeleveringsketens zwaar onder druk gezet en geleid tot een sterke stijging van de grondstoffenprijzen. Hoewel de olie-export via de Perzische Golf door de Straat van Hormuz aanzienlijk is toegenomen en handelsstromen zijn omgeleid, zijn de prijzen van koolwaterstoffen met meer dan 50% gestegen voor olie en bijna 100% voor aardgas. De metaalprijzen blijven hoog, terwijl de prijzen van landbouwgrondstoffen aanzienlijk zijn gestegen als gevolg van aanvallen op haventerminals aan de Zwarte Zee en de hittegolven die Europa deze zomer troffen (+40% op jaarbasis voor tarwe).
Deze ontwikkelingen hebben de vrees voor een nieuwe inflatiegolf aangewakkerd, waardoor centrale banken hun beleidsrentes hebben verhoogd. De Federal Reserve reageerde met een renteverhoging van 25 basispunten (bp), gelijk aan die van de ECB, en droeg zo bij aan een verdere verkrapping van de wereldwijde financiële voorwaarden. Sinds het dieptepunt midden januari is de Amerikaanse dollar in effectieve termen met meer dan 6% gestegen, terwijl de langetermijnrentes sinds eind februari in de meeste grote valutagebieden met meer dan 100 bp zijn toegenomen.
Voorlopig blijft de veerkracht van de wereldeconomie intact, met name dankzij investeringen in AI en de daarmee samenhangende vermogenseffecten. Toch blijven de risico’s zich opstapelen. Tegen deze achtergrond handhaven wij onze prognose van een zwakkere economische activiteit dit jaar (+2,5%, na +2,8% in 2025), gevolgd door een stabilisatie volgend jaar (+2,6%).
Risico's per land en sector: 3 afwaarderingen in het Midden-Oosten en druk op de agrovoedingssector
In het Midden-Oosten zal de economische activiteit in 2026 naar verwachting krimpen in de landen van de Samenwerkingsraad van de Golf (GCC). Saoedi-Arabië (A3 → A4) wordt blootgesteld aan aanvallen op zijn energie-infrastructuur en de meeste van zijn exportroutes, terwijl de Verenigde Arabische Emiraten (A2 → A3) en Qatar (A3 → A4) kwetsbaar zijn vanwege hun afhankelijkheid van de Straat van Hormuz.
De agrovoedingssector werd in zes landen afgewaardeerd. In Europa (Frankrijk, Oostenrijk en Polen) houdt dit voornamelijk verband met de extreme weersomstandigheden tijdens de zomer van 2026. In de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië is de kwetsbaarheid eerder te wijten aan hun sterke afhankelijkheid van voedselimport dan aan binnenlandse productieproblemen. In Argentinië blijft de sector geconfronteerd met een uitdagende financiële omgeving, gekenmerkt door verschillende faillissementen van landbouwbedrijven, hoge kosten en krappere marges.
Een wereldeconomie met meerdere snelheden
- In de VS blijft de economie veerkrachtig dankzij de consumptie van huishoudens, investeringen in AI en een arbeidsmarkt die dicht bij volledige werkgelegenheid ligt (werkloosheidsgraad van 4%).
- Europa presteert iets beter dan verwacht, ondersteund door de veerkracht van de Duitse en Spaanse economieën, ondanks de bezorgdheid over de houdbaarheid van de Franse overheidsfinanciën.
- In Azië is het beeld gemengd. Vietnam (+8,4%) en India (+7,5%) blijven profiteren van infrastructuuruitgaven en AI-gerelateerde technologieën, terwijl de binnenlandse vraag in China verzwakt en verschillende economieën in de regio (Thailand en de Filipijnen) worden afgeremd door stijgende energiekosten.
- In Afrika en Latijns-Amerika blijft het belangrijkste risico de aanhoudend hoge inflatie als gevolg van stijgende landbouw- en energieprijzen, vooral onder invloed van het El Niño-effect.
Het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten doet het risico op een nieuwe wereldwijde inflatieschok heropleven.
Stijgende energie-, grondstoffen- en transportkosten dwingen centrale banken om een restrictief monetair beleid aan te houden, waardoor de omgeving steeds uitdagender wordt voor de meest kwetsbare overheden en bedrijven.
Jean-Christophe Caffet, Chief Economist bij Coface
