Tijdens de zomerperiode stegen de grondstoffenmarkten over de hele lijn, zonder uitzondering. Oplopende spanningen in het Midden-Oosten, de terugkeer van El Niño, klimaatverstoringen en toenemende behoeften in verband met de energietransitie zorgen voor gelijktijdige prijsstijgingen van energie, landbouwgrondstoffen en industriële metalen.
Geen enkele grondstof lijkt momenteel immuun voor stijgende prijzen. Energie, metalen en landbouwproducten ondervinden allemaal de volle impact van geo-economische verstoringen en klimaatgerelateerde schokken. Voorlopig zijn er weinig aanwijzingen dat deze trend vóór het einde van het jaar zal keren... op zijn minst.
Simon LACOUME, sectoreconoom bij Coface
Een energiecrisis met een gevoel van déjà vu
Na een relatief rustige start van de zomer hebben hernieuwde Amerikaanse en Iraanse aanvallen, gecombineerd met Houthi-aanvallen op Saoedi-Arabië, de bezorgdheid over de energietoevoer opnieuw aangewakkerd. Tegen de achtergrond van lage voorraden hervatte de olieprijs snel haar opwaartse trend. Brentolie is opnieuw boven USD 100 per vat gestegen, een primeur sinds 22 mei. Geraffineerde producten lieten nog sterkere stijgingen zien (+30% voor diesel en +35% voor vliegtuigbrandstof ten opzichte van juni), voornamelijk als gevolg van verstoringen van de raffinagecapaciteit in de Zwarte Zee, de Golfregio en Rusland. Coface handhaaft voorlopig zijn prognose van een olieprijs van USD 85 per vat in 2026. De recente escalatie heeft de risico’s echter duidelijk naar boven verschoven.
Hetzelfde geldt voor aardgas. In Europa zijn de prijzen met 12% gestegen tot het hoogste niveau sinds 2023, door lage voorraden en toenemende concurrentie om ladingen vloeibaar aardgas (LNG). Zomerhittegolven verhoogden de vraag naar koeling in Europa en Azië, terwijl tegelijkertijd lage waterstanden in beide regio’s de productie van waterkracht- en kernenergie aanzienlijk beperkten.
De klimaatdruk neemt toe op de landbouwmarkten
Ook landbouwgrondstoffen dragen bij aan deze brede prijsrally, gedreven door lagere wereldwijde oogsten (-2% op jaarbasis) van belangrijke graansoorten (tarwe, maïs en rijst), herhaalde hittegolven in Europa en steeds zorgwekkendere vooruitzichten voor 2027 naarmate El Niño aan kracht wint.
Op maandbasis steeg de maïsprijs met 20%, gevolgd door tarwe (+18%) en suiker (+11%). De tarweprijs ligt nu 50% hoger dan een jaar geleden, als gevolg van tegenvallende oogsten in verschillende grote producerende landen, waaronder Argentinië, de Verenigde Staten en Australië. Ook in West-Europa is de situatie zorgwekkend door opeenvolgende hittegolven. In Frankrijk zou de maïsproductie dit jaar met 50% kunnen dalen, volgens de meest recente cijfers van het ministerie van Landbouw.
Op langere termijn ligt het grootste risico in de verdere versterking van El Niño, wat een dubbele impact kan hebben op de wereldwijde landbouw. Het kan de oogsten van uiteenlopende grondstoffen onder druk zetten, van rijst en soja tot palmolie en suiker. De druk op de graanmarkten kan zich bovendien geleidelijk verspreiden naar de volledige voedselwaardeketen, met name naar de veehouderijsector.
De rally van industriële metalen lijkt zich voort te zetten
Koper, waarvan de prijs recent een recordhoogte van meer dan USD 14.000 per ton bereikte, trekt de stijging van de industriële metaalprijzen aan. Zoals benadrukt in een recente Coface-studie, wordt de markt naast kortetermijnspanningen nog steeds ondersteund door sterke structurele fundamenten: voorraadopbouw in China, de elektrificatie van de wereldeconomie, de uitrol van energie-infrastructuur en de uitbreiding van datacenters. De S&P Industrial Metals Index steeg de afgelopen maand met meer dan 3%, ondersteund door zink (+2%) en koper (+0,8%). Dit is opnieuw een signaal dat de huidige opwaartse cyclus langdurig kan aanhouden.
