Het jaar 2025 betekende een keerpunt voor de wereldeconomie. Tussen de terugkeer van het Amerikaanse protectionisme, de structurele overcapaciteit in China en oplopende geopolitieke spanningen worden bedrijven gedwongen hun strategieën grondig te herzien. Groei, faillissementen en margedruk staan centraal in 2026. Onze economen analyseren de belangrijkste trends en delen hun inzichten om de veerkracht van Europese ondernemingen te versterken in een periode van aanhoudende turbulentie.
2025: een jaar van geopolitieke breuklijnen en herpositionering
2025 zal herinnerd worden als een scharniermoment voor de globale economie. Na de overtuigende herverkiezing van Donald Trump eind 2024 brak een nieuwe fase van handelsprotectionisme aan, gesymboliseerd door “Liberation Day” in april 2025 en de snelle invoering van brede invoerheffingen. Deze plotse koerswijziging joeg de economische onzekerheid naar niveaus die vergelijkbaar zijn met die tijdens de coronapandemie.
Maar het effect reikte verder dan handel alleen. De geopolitieke architectuur kwam zwaar onder druk te staan en de wereldwijde fragmentatie nam toe. Opvallend is vooral de verzwakking van het Atlantische bondgenootschap zelf. Economische afhankelijkheden worden steeds vaker ingezet als machtsinstrument, via tarieven, exportbeperkingen en sancties.
De fragmentatie versnelt en de economie wordt steeds vaker gebruikt als dwangmiddel. Vandaag is niet alleen het Globale Zuiden verdeeld, maar stelt vooral de trans-Atlantische relatie vragen.
– Frédéric Wissocq, Underwriting Director West-Europa & Afrika bij Coface
Europa wordt daardoor gedwongen zijn strategische positie, met name op defensievlak, dringend te herzien, terwijl verschillende lidstaten kampen met aanzienlijke budgettaire beperkingen. In deze gespannen context staan Europese bedrijven onder druk van meerdere kanten: Amerikaans protectionisme, hevige Chinese concurrentie en regionale politieke instabiliteit. Het gevolg is een dalend vertrouwen, zwakke consumptie en uitgestelde investeringsbeslissingen.
Europese concurrentiekracht: tussen strategische ambitie en uitvoeringsproblemen
Tegen deze achtergrond verdient Europa erkenning voor het duidelijke inzicht in zijn structurele zwaktes. Het Draghi‑rapport over concurrentievermogen en het Letta‑rapport over de interne markt benoemen de kernproblemen:
- een innovatieachterstand ten opzichte van de VS en China,
- fragmentatie van de interne markt,
- hoge energieprijzen,
- overmatige strategische afhankelijkheden.
De Europese respons kreeg vorm via de “Competitiveness Compass”, een strategisch kompas richting 2029, met focus op:
- het dichten van de innovatie‑ en technologiekloof,
- het combineren van decarbonisatie en industriële competitiviteit,
- het versterken van economische veiligheid door minder afhankelijkheden en meer politieke integratie.
Wat ons vandaag zorgen baart, is niet de diagnose, maar de vertraging in de concrete uitvoering.
- Jean-Christophe CAFFET, Chief Economist bij Coface.
Hoewel initiatieven zijn opgestart — zoals gigafactory‑projecten, administratieve vereenvoudiging voor kmo’s en snellere vergunningverlening — blijft het tempo onvoldoende. Het Draghi‑plan raamde de nodige investeringen op €750 à €800 miljard per jaar, maar budgettaire beperkingen en politieke terughoudendheid rond gemeenschappelijke schuldenremmen de uitvoering.
Duitsland illustreert deze spanning treffend. Met de verkiezing van Friedrich Merz in 2025 kwam een duidelijke koerswijziging: een stimuleringsplan van €850 miljard over tien jaar, met forse investeringen in infrastructuur, defensie en de groene transitie.
Het is bijna een dubbel mirakel: Duitsland heeft na drie verloren jaren de strikte begrotingsorthodoxie losgelaten.
- Jean-Christophe Caffet
Dit zou positieve spill‑overeffecten kunnen hebben voor de rest van Europa, al blijven vragen bestaan over timing en effectieve besteding.
Europese bedrijven tussen Amerikaanse tarieven en Chinees dumpingrisico
In tegenstelling tot de oorspronkelijke vrees hebben Amerikaanse invoerheffingen tot dusver geen grote verstoringen veroorzaakt voor Europese exporteurs. De gemiddelde effectieve tarieven bewegen rond 16‑17% en treffen alle regio’s min of meer gelijk. Ongeveer 80% van de kosten wordt uiteindelijk gedragen door Amerikaanse bedrijven en consumenten zelf.
Het grootste gevaar voor Europa ligt elders: in een “tweede Chinese schok”. Door structurele overcapaciteit en beperktere toegang tot de Amerikaanse markt dumpt China zijn overtollige productie tegen lage prijzen op Europese markten en via derde landen.
Deze exportstrategie veroorzaakt sterke deflatoire druk. Sinds de post‑Covidheropening is het prijsverschil tussen Chinese en Europese industriële goederen toegenomen met 30 tot meer dan 40 punten, mede door wisselkoerseffecten.
Chinese overcapaciteit drukt de prijzen en zet de marges van Europese producenten structureel onder druk.
- Jean-Christophe Caffet, Group Chief Economist at Coface.
Vooral elektrische voertuigen, kapitaalgoederen voor de energietransitie en de metaalindustrie worden zwaar getroffen. In Duitsland zijn de marges van niet‑financiële ondernemingen in drie jaar tijd met vijf punten gedaald, met nog scherpere dalingen in bepaalde industriële sectoren.
Vooruitzichten 2026: matige groei en aanhoudende faillissementsdruk
Voor 2026 verwacht Coface een gematigde wereldwijde groei van 2,4 à 2,5%, wat onder het pre‑pandemisch niveau ligt en stilaan de nieuwe norm wordt.
Verenigde Staten: groei net onder 2%, sterk gedragen door investeringen in artificiële intelligentie en digitale infrastructuur.
Europa: groei rond 1%, met Duitsland licht ondersteund door begrotingsstimuli en Frankrijk geremd door politieke en budgettaire onzekerheid.
China: voortgaand structureel afkoelen, ondanks ambitieuze groeidoelstellingen.
India: sterke dynamiek dankzij binnenlandse groei en beperkte blootstelling aan de VS.
Het aantal bedrijfsfaillissementen blijft in 2026 toenemen, zij het trager. In Frankrijk werd in 2025 een historisch hoog niveau bereikt.
Wereldwijd zitten we op een faillissementsniveau van tien tot vijftien jaar hoog, met de eerste tekenen van stabilisatie.
- Jean-Christophe Caffet
Voor 2026 rekent Coface op een wereldwijde stijging van +3 à +4%, vooral in de bouw, horeca en bij middelgrote ondernemingen met zware sociale lasten. Tegelijk verdwijnen de zogenaamde zombiebedrijven, terwijl de brede invoering van AI een fase van ingrijpende economische herstructurering kan inluiden.
GA EEN STAP VERDER
☉ Anticipeer op economische risico’s in 2026 tijdens de Frankrijk 30e Coface Country Risk Conference op 17 februari.
☉ Bekijk onze diepgaande analyses in de nieuwste Risk Review.
☉ Contacteer onze experts voor een gepersonaliseerde demo en oplossingen op maat voor uw commercieel risicobeheer.
