Europa
Verenigde Staten
Verenigd Koninkrijk
Noorwegen
Denemarken
ChinaGroei dankzij binnenlandse vraag en toerisme
De IJslandse economie groeit gematigd in 2026 en zal deze groei naar verwachting voortzetten in 2027, ondersteund door veerkrachtige particuliere bestedingen, stijgende export en sterke overheidsinvesteringen. De economische groei versnelde in het eerste kwartaal van 2026, grotendeels dankzij een verbeterde handelsbalans en een sterker dan verwachte toeristische activiteit. Hoewel de hoge inflatie het consumentenvertrouwen blijft drukken, zouden een veerkrachtige arbeidsmarkt en stijgende overheidsinvesteringen in infrastructuur, technologie en hernieuwbare energie moeten bijdragen aan het op peil houden van de binnenlandse vraag.
Inflatie blijft de grootste uitdaging voor de economie. De prijsdruk blijkt hardnekkiger dan verwacht, aangedreven door hogere kosten voor huisvesting, vervoer en voedsel, wat de Centrale Bank van IJsland ertoe heeft aangezet een relatief restrictief monetair beleid te handhaven. Als gevolg hiervan zullen de rentetarieven waarschijnlijk hoog blijven totdat er duidelijker aanwijzingen zijn dat de inflatie zich duurzaam in de richting van de doelstelling beweegt. Niettemin wordt verwacht dat de inflatie in de loop van 2027 geleidelijk zal afnemen, wat de koopkracht van huishoudens ondersteunt en ruimte biedt om het monetaire beleid minder restrictief te maken. De bedrijfsinvesteringen verzwakken in 2026 als gevolg van een afnemend vertrouwen en hogere financieringskosten, hoewel dit gedeeltelijk wordt gecompenseerd door aanhoudende groei van de overheidsinvesteringen.
De buitenlandse vraag blijft over het algemeen gunstig. Toerisme, visserij, aquacultuur en aluminiumproductie blijven de export ondersteunen, terwijl de overvloedige hernieuwbare energiebronnen van IJsland helpen het concurrentievermogen van energie-intensieve industrieën op peil te houden. Het aantal bezoekers is in 2026 sterk gebleven, hoewel hogere reiskosten wereldwijd de groei in de sector zouden kunnen temperen. De visserijsector ondervindt enige tegenwind door lagere makreelquota, terwijl de aluminiumexport zich heeft hersteld na productieonderbrekingen eind 2025. Over het geheel genomen zal de export naar verwachting positief bijdragen aan de groei in 2026 en 2027, ondersteund door de uitgebreide handelsbetrekkingen van IJsland met Europa, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en andere belangrijke markten.
Het tekort op de lopende rekening blijft een zwak punt, ondanks de verbetering van de overheidsfinanciën
De lopende rekening van IJsland zal naar verwachting in 2026 en 2027 een tekort blijven vertonen, als gevolg van de sterke importvraag, schommelingen in de inkomsten uit toerisme en het relatief kleine en geconcentreerde karakter van de exportbasis. Hoewel de exportgroei en de afnemende invoer de externe balans ten opzichte van de afgelopen jaren zouden moeten verbeteren, blijft IJsland kwetsbaarder voor verschuivingen in de wereldwijde vraag en op de grondstoffenmarkten dan veel andere Noordse economieën.
De overheidsfinanciën blijven echter verbeteren. De overheidsschuld zal naar verwachting gedurende de prognoseperiode geleidelijk afnemen, aangezien de economische groei de inkomsten ondersteunt en de inspanningen op het gebied van begrotingsconsolidatie worden voortgezet. Hoewel de overheidsuitgaven hoog blijven, met de nadruk op gezondheidszorg, infrastructuur, onderwijs en innovatie, zal de overheidsschuld naar verwachting zowel in 2026 als in 2027 een dalende trend vertonen. In vergelijking met veel geavanceerde economieën blijft de begrotingspositie van IJsland gezond, wat beleidsmakers de flexibiliteit biedt om indien nodig op economische schokken te reageren.
De regering geeft prioriteit aan begrotingsstabiliteit, huisvesting en het debat over Europa
Het politieke klimaat in IJsland blijft stabiel na de vorming van de coalitieregering onder leiding van premier Kristrún Frostadóttir na de verkiezingen van december 2024. De regering bestaat uit de Sociaal-Democratische Alliantie, de Hervormingspartij (Viðreisn) en de Volkspartij, wat zorgt voor een parlementaire meerderheid en een relatief stabiel platform voor beleidsvorming. De prioriteiten van de coalitie omvatten het verbeteren van de betaalbaarheid van woningen, het versterken van de openbare diensten, het ondersteunen van economische stabiliteit en het versnellen van investeringen in infrastructuur, innovatie en de groene transitie. De volgende parlementsverkiezingen moeten uiterlijk in november 2028 worden gehouden.
Een belangrijke politieke gebeurtenis in 2026 is het voor augustus geplande referendum over de vraag of IJsland de onderhandelingen over het lidmaatschap van de Europese Unie moet hervatten. Hoewel de stemming betrekking heeft op het heropenen van toetredingsgesprekken en niet op de toetreding tot de EU zelf, zal deze naar verwachting de langetermijnrelatie van het land met Europa bepalen en gevolgen kunnen hebben voor de handel, de visserij en de aanpassing van de regelgeving. De kwestie blijft politiek gevoelig, met name gezien eerdere meningsverschillen over het visserijbeleid tijdens eerdere toetredingsbesprekingen. Naast het Europese debat blijft de regering zich richten op het terugdringen van de inflatie, het verlichten van de druk op de kosten van levensonderhoud en het handhaven van een duurzame begrotingssituatie. Ook het klimaatbeleid staat hoog op de agenda: de coalitie streeft ernaar om in 2040 koolstofneutraal te zijn en tegelijkertijd het concurrentievermogen van belangrijke exportindustrieën te waarborgen.