#Advies van Experts

Openstaand klantensaldo: hoe beschermt u de cashflow van uw onderneming in België?

Verkopen worden pas cash wanneer facturen zijn betaald. Goed beheer ondersteunt groei; gebrekkig beheer verhoogt de financieringsbehoefte en het risico op wanbetaling.

Sinds 1 januari 2026 is gestructureerde elektronische facturatie verplicht voor de meeste B2B-transacties tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen.

Statbel registreerde 7.438 faillissementen in België tijdens de eerste acht maanden van 2026. Monitoring van klantenrisico blijft essentieel. 
 

Wat is het openstaande klantensaldo?

Het openstaande klantensaldo omvat alle bedragen die een onderneming op een bepaalde datum nog van haar klanten moet ontvangen. Het meet welk deel van de omzet nog niet in liquide middelen is omgezet.

  • Niet-vervallen facturen.
  • Vervallen facturen waarvan de betalingstermijn is verstreken.
  • Nog op te stellen facturen voor reeds geleverde goederen of diensten.

Een hoog saldo is niet automatisch negatief. Het wordt zorgwekkender wanneer het vervallen aandeel stijgt, vertragingen langer duren of de blootstelling bij enkele kwetsbare klanten is geconcentreerd.
 

Hoe berekent u het openstaande klantensaldo?

De algemene formule luidt:

Openstaand klantensaldo = vervallen facturen + niet-vervallen facturen + nog op te stellen facturen - ontvangen voorschotten
 

Rekenvoorbeeld

  • Niet-vervallen facturen: € 180.000
  • Vervallen facturen: € 45.000
  • Nog niet gefactureerde prestaties: € 20.000
  • Ontvangen voorschotten: € 15.000

Het openstaande klantensaldo bedraagt € 230.000. Vul dit aan met de ouderdom van de vorderingen, geschillen en kredietwaardigheid.
 

Bruto, netto en gemiddeld saldo

Bruto saldo

Alle verschuldigde bedragen vóór aftrek van voorzieningen voor dubieuze debiteuren.

Netto saldo

Het bruto saldo verminderd met voorzieningen voor onzekere vorderingen.

Gemiddeld saldo

Hiermee volgt u de klantenportefeuille over een periode.

Gemiddeld saldo = jaaromzet / 365 x gemiddelde inningstermijn

Bij een jaaromzet van € 1.200.000 en 45 dagen bedraagt het gemiddelde saldo ongeveer € 147.960.
 

Waarom beïnvloedt dit saldo de cashflow?

Een geboekte factuur brengt pas liquiditeit op wanneer ze is betaald. Langere inningstermijnen verhogen daarom mogelijk de behoefte aan werkkapitaal en externe financiering.

Volg het vervallen aandeel, de ouderdom, concentratie, geschillen, niet-nagekomen betalingsbeloften en voorzieningen.
 

Ouderdomsbalans: centraal opvolgingsinstrument

De ouderdomsbalans rangschikt vorderingen per klant en ouderdom en ondersteunt de prioritering van aanmaningen.

  • Niet vervallen
  • 1 tot 30 dagen
  • 31 tot 60 dagen
  • 61 tot 90 dagen
  • Meer dan 90 dagen

Combineer ouderdom met bedrag, financieel risico, geschil en commercieel belang.
 

Openstaand klantensaldo en DSO

DSO, of Days Sales Outstanding, drukt uit hoeveel dagen gemiddeld nodig zijn om verkopen in ontvangsten om te zetten.

DSO = openstaand klantensaldo / omzet incl. btw x aantal dagen van de periode

Een duurzame stijging kan wijzen op tragere betalingen, late facturatie, geschillen of onvoldoende opvolging.
 

Zeven acties om het saldo te verlagen

1. Kredietwaardigheid beoordelen

Pas limieten, termijnen, waarborgen en monitoring aan het risico aan.

2. Een kredietlimiet vastleggen

Bepaal de maximale aanvaarde blootstelling per klant.

3. Correct en snel factureren

Gebruik volledige facturen met correcte referenties en voorwaarden.

4. Aanmaningen organiseren

Combineer preventieve herinneringen, snelle opvolging en gefaseerde escalatie.

5. Geschillen snel oplossen

Wijs elk geschil toe aan een verantwoordelijke en bewaak de oplossing.

6. Betaling vergemakkelijken

Bied passende methoden aan en beveilig bankgegevens.

7. Finance en sales betrekken

Verdeel rollen tussen finance, credit management, sales en incasso.


Belgische bijzonderheden

Elektronische B2B-facturatie

Sinds 1 januari 2026 moeten Belgische btw-plichtige ondernemingen, behoudens uitzonderingen, gestructureerde elektronische facturen gebruiken voor binnenlandse B2B-transacties.

Betalingstermijnen

Zonder specifieke afspraak geldt 30 dagen. Sinds 1 februari 2022 is de contractuele B2B-termijn naar Belgisch recht in principe beperkt tot 60 dagen. 

Voor consumentenschulden geldt onder meer een gratis eerste herinnering en een minimale wachttermijn van 14 kalenderdagen. 
 

Welke indicatoren in het dashboard?

  • Totaal en vervallen saldo
  • DSO en evolutie
  • Bedragen ouder dan 30, 60 en 90 dagen
  • Belangrijkste debiteuren en limietoverschrijdingen
  • Betalingsbeloften, geschillen en incassodossiers

Automatisering is alleen waardevol wanneer klantgegevens en betalingsstatussen betrouwbaar zijn.
 

Wanneer incasso uitbesteden?

Uitbesteding kan zinvol zijn wanneer interne aanmaningen onbeantwoord blijven, de vordering veroudert, de debiteur in het buitenland zit of specifieke expertise nodig is.
 

Verschillen tussen de oplossingen

Oplossing
 

Doel
 

Moment
 

Bedrijfsinformatie
 

Kredietwaardigheid beoordelen
 

Voor en tijdens de relatie
 

Kredietverzekering
 

Preventie, monitoring, incasso en vergoeding volgens contract
 

Voor en na de verkoop
 

Factoring
 

Vorderingen financieren
 

Na facturatie
 

Incasso
 

Betaling verkrijgen
 

Na vervaldag
 


Samengevat

1.     Kredietwaardigheid controleren.

2.     Kredietlimieten vastleggen.

3.     Snel factureren.

4.     Ouderdomsbalans en DSO volgen.

5.     Geschillen oplossen.

6.     Incasso tijdig starten.
 

Externe bronnen en referenties

e-facture Belgium - Structured B2B e-invoicing in Belgium

SPF Economie / FOD Economie - Rules on late payment for consumer debts

LexGO - Late payment in Belgian commercial transactions

Your Europe - Late payment: interest and compensation

Statbel - Monthly bankruptcies in Belgium

European Commission - EU Payment Observatory - Preventive measures for tackling late payments

Note: De juridische informatie is algemeen. Controleer voor een specifiek dossier de toepasselijke regels en vraag gekwalificeerd advies.