Filippijnen

De groei trekt weer aan na de energiecrisis van 2026

De gevolgen van de afhankelijkheid van de Filippijnen van de Golfregio voor hun ruwe-olievoorziening (98% van de geïmporteerde hoeveelheden en 30% van de energiemix in 2025), verergerd door de oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz in 2026, zal vanaf 2027 leiden tot een mogelijk herstel van de economische groei, uitgaande van een voortdurende de-escalatie tussen Iran en de VS. De particuliere consumptie – de belangrijkste motor van de economie (76% van het bbp in 2025) – zou bijgevolg moeten profiteren van een relatieve daling van de energieprijzen, hoewel het risico van een ernstige El Niño-gebeurtenis daarentegen de kosten van basisvoedingsmiddelen zoals rijst zou kunnen opdrijven. De economie zou ook profiteren van een toename van de geldovermakingen van Filipijnse werknemers in het buitenland, die voor veel huishoudens een belangrijke bron van inkomsten vormen (6,5% van het bbp in 2025).

Algemeen wordt verwacht dat de daling van de inflatie de Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ertoe zal aanzetten haar monetaire beleid geleidelijk te versoepelen, na verschillende verkrappingsmaatregelen in 2026. Dit zou het herstel van de investeringen door huishoudens en bedrijven ondersteunen, een trend die wordt versterkt door de belastingvoordelen die eind 2024 in het kader van de CREATE MORE Act zijn ingevoerd. Ondanks de kwetsbare begrotingssituatie zullen ook overheidsinvesteringen – met name in infrastructuur zoals energie, vervoer en telecommunicatie – naar verwachting bijdragen aan de groei, zij het in bescheidener mate, dankzij steun van actoren uit de particuliere sector en de uitbetaling van middelen die waren vertraagd door de aanscherping van anticorruptiemaatregelen. Het „Build Better More“-programma vormt de belangrijkste pijler van de strategie van de regering, die is gebaseerd op bijna 200 vlaggenschipprojecten met een totale waarde van ongeveer 150 miljard USD, die gedeeltelijk zullen worden gefinancierd door een staatsinvesteringsfonds (het Maharlika Investment Fund) dat in 2023 is opgericht.

Vanuit sectoraal perspectief wordt de groei van de archipel voornamelijk aangedreven door de dienstensector (63% van het bbp in 2025) – de Filippijnen zijn een belangrijke bestemming voor business process outsourcing, een sector die naar verwachting dynamisch zal blijven – en, in mindere mate, door de verwerkende industrie (28% van het bbp), aangezien de inspanningen van de regering om meer directe buitenlandse investeringen (FDI) aan te trekken, met name in de verwerkende industrie, naar verwachting vruchten zullen afwerpen. In dat opzicht kan het land rekenen op zijn elektronica-industrie, met name halfgeleiders, die de belangrijkste exportcategorie van de archipel vormen (53% in 2025). Daarentegen zal de bijdrage van de landbouw (20% van de totale werkgelegenheid in 2025) waarschijnlijk beperkter zijn als gevolg van te verwachten weersverstoringen door de terugkeer van El Niño.

Begrotingsconsolidatie vertraagd door stijgende energieprijzen

De begrotingsconsolidatie, die werd gehinderd door de olieschok in 2026, zal naar verwachting al in 2027 worden hervat. De daling van de overheidsinkomsten (20,5% van het bbp in 2025), die deels te wijten was aan een tragere groei, in combinatie met hogere uitgaven (24,3%) om de lasten voor huishoudens die te maken hebben met stijgende energieprijzen te verlichten – in de vorm van steun voor het openbaar vervoer en de opschorting van accijnzen op LPG en kerosine – heeft ervoor gezorgd dat het tekort in 2026 stagneerde. Deze situatie heeft de Filippijnse regering ertoe aangezet haar traject voor tekortreductie bij te stellen, waarbij tot 2030 ongeveer 0,5 procentpunt aan de oorspronkelijke jaarlijkse doelstelling wordt toegevoegd. Niettemin zouden bezuinigingen op niet-prioritaire operationele uitgaven en, in mindere mate, een verbeterde belastinginning dankzij inspanningen om de belastingdienst te moderniseren, het momentum voor begrotingsconsolidatie vanaf 2027 een nieuwe impuls moeten geven. Dit ondanks de beperkte begrotingsruimte als gevolg van het dominante aandeel van de lopende uitgaven (met name schuldendienst en overdrachten aan lokale overheden), naast investeringen in menselijk kapitaal, landbouw en infrastructuur. Bijgevolg zal de verhouding tussen de overheidsschuld en het bbp zich naar verwachting in 2027 stabiliseren, na een lichte stijging in het voorgaande jaar. Het gunstige looptijdprofiel van de schuld, in combinatie met een lage externe afhankelijkheid – de buitenlandse schuld bedraagt slechts 33 % van de totale uitstaande schuld – beperkt de risico’s voor de houdbaarheid.

Evenzo zal het tekort op de lopende rekening naar verwachting in 2027 afnemen, na een aanzienlijke terugval in 2026 als gevolg van de sterk stijgende olieprijzen, die de waarde van de invoer opdreven en daarmee de handelsbalans negatief beïnvloedden. Een geleidelijke normalisatie van de energieprijzen en de groei van de export, aangedreven door de sterke prestaties van de elektronicasector, zullen de trend naar verwachting in 2027 omkeren, hoewel dit laatste het structurele handelstekort niet zal wegwerken. Tegelijkertijd zou de consolidatie van het overschot op de dienstenbalans – ondersteund door robuuste activiteiten op het gebied van business process outsourcing en het aanhoudende herstel van het toerisme sinds de pandemie, evenals toegenomen geldovermakingen van Filipijnse werknemers in het buitenland – moeten bijdragen aan een vermindering van het tekort op de lopende rekening. De deviezenreserves zijn weliswaar afgenomen door de waardevermindering van de peso, maar blijven bevredigend en dekten in het tweede kwartaal van 2026 nog steeds zeven maanden aan invoer.

Toenemende versnippering van het politieke landschap

Binnenlands is het politieke landschap van de Filippijnen gepolariseerd tussen twee rivaliserende kampen: dat van president Ferdinand „Bongbong“ Marcos Jr. (zoon van de gelijknamige dictator die het land van 1965 tot 1986 regeerde) en dat van vicepresident Sara Duterte (dochter van voormalig president Rodrigo Duterte). Hoewel zij bij de verkiezingen van 2022 als onderdeel van dezelfde coalitie werden gekozen, zijn de erfgenamen van de twee belangrijkste politieke dynastieën van de archipel verwikkeld in een steeds heviger wordende strijd om de macht in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2028. In mei 2026 stemde het Huis van Afgevaardigden, dat grotendeels loyaal is aan de president, voor de tweede keer in iets meer dan een jaar voor de afzetting van Sara Duterte te midden van beschuldigingen dat zij een moordaanslag op Ferdinand Marcos Jr. zou hebben gepleegd. De eerste afzettingsprocedure mislukte op procedurele gronden. Geen van beide partijen heeft een duidelijke meerderheid in de Senaat, waardoor de uitkomst van het afzettingsproces tegen de vicepresident onzekerder is dan de goedkeuring ervan in het Huis van Afgevaardigden. De kloof tussen de twee kampen is verder vergroot door de arrestatie door het Internationaal Strafhof (ICC) van Rodrigo Duterte, die wordt verdacht van misdaden tegen de menselijkheid tijdens zijn „oorlog tegen drugs“ – een arrestatie die mogelijk werd gemaakt door de Filipijnse regering. De vete tussen de clans van Marcos en Duterte verstoort de beleidsvorming en ondermijnt de effectiviteit van de regering, net nu de Filippijnen in juli 2026 zijn overgestapt naar de categorie van economieën met een hoger middeninkomen.

Sinds president Ferdinand Marcos Jr. in 2022 aantrad, werkt de Filippijnen aan het versterken van zijn historische banden met de VS, temidden van steeds gespannener wordende betrekkingen met China. De twee bondgenoten hebben hun wederzijdse defensieovereenkomst uitgebreid, waarbij Manilla het Amerikaanse leger toegang verleent tot vier extra militaire locaties, naast de vijf oorspronkelijke bases. Voor de Filippijnen is deze stap bedoeld om de veiligheid te vergroten nu de spanningen met Peking escaleren vanwege soevereiniteitskwesties in de Zuid-Chinese Zee, terwijl de handelsbanden met zijn grootste handelspartner in stand worden gehouden. Tegelijkertijd bouwt Manilla ook banden op met andere landen in de Aziatisch-Pacifische regio die op één lijn zitten met de VS, zoals Japan, Zuid-Korea en Australië, waarmee het land blijk geeft van zijn streven naar diversificatie van zijn economische partnerschappen.

Laatst bijgewerkt: juli 2026